{"id":1310,"date":"2025-11-26T09:23:28","date_gmt":"2025-11-26T08:23:28","guid":{"rendered":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/?p=1310"},"modified":"2026-03-25T21:23:07","modified_gmt":"2026-03-25T20:23:07","slug":"pitek-trzynastego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/index.php\/2025\/11\/26\/pitek-trzynastego\/","title":{"rendered":"Pi\u0105tek trzynastego\u2026"},"content":{"rendered":"\n

\u201eZaraz po powrocie ze Szwajcarii Jim Simpson (\u00f3wczesny menad\u017cer zespo\u0142u – przyp. aut.) chcia\u0142 si\u0119 z nami spotka\u0107\u2026 Si\u0119gn\u0105\u0142 do walizki i wyci\u0105gn\u0105\u0142 now\u0105 p\u0142yt\u0119 Black Sabbath. Nie mogli\u015bmy wydusi\u0107 z siebie s\u0142owa. Na ok\u0142adce znajduje si\u0119 ponury pi\u0119tnastowieczny m\u0142yn, wok\u00f3\u0142 pe\u0142no zesch\u0142ych li\u015bci, jest te\u017c w\u0105t\u0142a kobieta z d\u0142ugimi, czarnymi w\u0142osami, ubrana na czarno: stoi na \u015brodku ze strasznym wyrazem twarzy. Genialne. Otwiera\u0142o si\u0119 rozk\u0142adan\u0105 kopert\u0119, a tam wszystko czarne i odwr\u00f3cony krzy\u017c z mrocznym wierszem. Nie wp\u0142yn\u0119li\u015bmy w \u017caden spos\u00f3b na wizj\u0119 artysty\u2026 Czasem si\u0119 m\u00f3wi, \u017ce byli\u015bmy niezadowoleni, ale to pierdo\u0142y z d*py wzi\u0119te. Je\u015bli dobrze pami\u0119tam, ok\u0142adka po prostu nas rozwali\u0142a\u2026 Jej brzmienie powali\u0142o\u2026 ma\u0142o si\u0119 nie rozp\u0142aka\u0142em\u2026 odg\u0142osy burzy i bicie dzwon\u00f3w, wi\u0119c brzmia\u0142 jak \u015bcie\u017cka filmowa\u2026 Do dzisiaj mam ciarki, kiedy tego s\u0142ucham\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pi\u0105tek 13 lutego 1970 roku przeszed\u0142 na zawsze do historii metalu jako dzie\u0144 wydania albumu \u201eBlack Sabbath\u201d. Dla wszystkich fan\u00f3w metalu to album-ikona, od niego wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Wst\u0119p to cytat z autobiografii Ozzy Osbourne – \u201eJa, Ozzy\u201d. Opisuje jego pierwsze wra\u017cenie, kiedy zobaczy\u0142 ok\u0142adk\u0119 i us\u0142ysza\u0142 pierwsze d\u017awi\u0119ki wydobywaj\u0105ce si\u0119 z gramofonu ich menad\u017cera, kt\u00f3ry odtwarza\u0142 ich debiut. Nie bez powodu, to jemu pierwszemu oddaj\u0119 g\u0142os.<\/p>\n\n\n\n

To tegoroczne odej\u015bcie Ozzy\u2019ego, ikonicznego, charyzmatycznego, ale te\u017c bardzo kontrowersyjnego wokalisty Black Sabbath nie tylko z rynku muzycznego, ale te\u017c tego \u015bwiata sta\u0142o si\u0119 przyczynkiem do tej recenzji, a raczej ich serii.<\/p>\n\n\n\n

Tak, jak Ozzy napisa\u0142, album zaczyna si\u0119 od mrocznych d\u017awi\u0119k\u00f3w padaj\u0105cego deszczu, burzy, dzwon\u00f3w. Nagle s\u0142yszymy charakterystyczne ci\u0119\u017ckie i powolne riffy Tony’ego Iommiego, kt\u00f3re w przysz\u0142o\u015bci stan\u0105 si\u0119 cech\u0105 rozpoznawcz\u0105 zespo\u0142u. Nadaje to utworowi tajemniczo\u015bci i mroku. Rozkr\u0119ca si\u0119 bardzo powoli, dopiero po up\u0142ywie prawie p\u00f3\u0142torej minuty s\u0142yszymy pierwsze wokale Ozzy\u2019ego, a dopiero na sam koniec sol\u00f3wk\u0119. Utw\u00f3r jest inspirowany koszmarem basisty – Geezera Butlera.<\/p>\n\n\n\n

To tylko jeden z o\u015bmiu utwor\u00f3w na tym albumie. To on by\u0142 tym pierwszym, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 definiowa\u0107 styl omawianego zespo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkowo produkcja nie wzbudzi\u0142a entuzjazmu u krytyk\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na recenzj\u0119 w magazynie \u201eRolling Stone\u201d. Napisa\u0142 j\u0105 Lester Bangs. Zarzuca\u0142 im \u201epustos\u0142owie\u201d, \u201edrewnian\u0105\u201d gr\u0119. Por\u00f3wna\u0142 ich nawet do zespo\u0142u Cream (gra\u0142 w nim np. Eric Clapton) \u201ePo prostu tacy, jak Cream, tylko gorsi\u201d. Co ironiczne, po latach ten sam magazyn umieszcza\u0142 j\u0105 na wielu listach najwa\u017cniejszych p\u0142yt w historii.<\/p>\n\n\n\n

Fani muzyki byli jednak innego zdania. Album w kr\u00f3tkim czasie wyprzeda\u0142 si\u0119 nak\u0142adzie pi\u0119ciu tysi\u0119cy kopii. Pod koniec 1970 roku doszed\u0142 prawie do miliona. Co sprawi\u0142o, \u017ce osi\u0105gn\u0105\u0142 taki sukces? Istnieje kilka czynnik\u00f3w. Paradoksalnie, ta negatywna opinia w \u201eRolling Stone\u201d mog\u0142a przynie\u015b\u0107 mu rozg\u0142os. Album \u017cy\u0142 tak\u017ce swoim w\u0142asnym \u017cyciem w\u015br\u00f3d satanist\u00f3w. Cz\u0142onkowie zawsze si\u0119 od nich dystansowali. Nie zmienia to faktu, \u017ce wtedy takie spo\u0142eczno\u015bci by\u0142y cz\u0119sto tworzone w kr\u0119gu m\u0142odzie\u017cy i artyst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Czy tylko fakt, \u017ce stworzyli nowy gatunek odpowiada za sukces albumu? Oczywi\u015bcie, \u017ce nie! To przede wszystkim naprawd\u0119 bardzo dobry album.<\/p>\n\n\n\n

Riffy Tony\u2019ego na wi\u0119kszo\u015bci kompozycjach brzmi\u0105 podobnie, ale ju\u017c wtedy prezentowa\u0142 bardzo wysokie umiej\u0119tno\u015bci. S\u0105 na nim zar\u00f3wno proste, ale charakterystyczne i niepowtarzalne utwory jak drugi na p\u0142ycie – \u201eThe Wizard\u201d. Grany jest praktycznie ci\u0105gle w ten sam spos\u00f3b, ale wsp\u00f3\u0142praca gitar, perkusji i harmonijki nadaj\u0105 mu po dzi\u015b dzie\u0144 \u015bwie\u017cego, bluesowego klimatu. Poza tym, to jeden z najwi\u0119kszych popis\u00f3w perkusyjnych Billa Warda w historii zespo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

Nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 tych bardziej skomplikowanych. Bez w\u0105tpienia nale\u017cy do nich \u201eSleeping Village\u201d (wcze\u015bniej \u201eDevil\u2019s Island\u201d). Mn\u00f3stwo przej\u015b\u0107, zmian tempa. Zaczyna si\u0119 spokojnie, a potem jeste\u015bmy „atakowani” mocnymi riffami. Na ko\u0144cu s\u0142yszymy sol\u00f3wk\u0119 (a raczej dwie). Oczywi\u015bcie, na gitarze gra tylko Tony. Zastosowano w nim tzw. tracking (nak\u0142adanie na siebie dw\u00f3ch sol\u00f3wek). Wtedy to by\u0142o do\u015b\u0107 rewolucyjne. Ca\u0142y utw\u00f3r jest bardzo melodyjny. Do\u015b\u0107 podobny jest \u201eThe Warning\u201d, tylko tam dostajemy jeszcze bardziej rozbudowan\u0105 sol\u00f3wk\u0119. \u015awietna wsp\u00f3\u0142praca gitary basowej z perkusj\u0105. Nies\u0142usznie nieco mniej doceniane utwory w dyskografii Black Sabbath.<\/p>\n\n\n\n

Nie wolno zapomnie\u0107 o prawdziwej ikonie. Ten utw\u00f3r przyci\u0105gn\u0105\u0142 ju\u017c wielu do gatunku – \u201eN.I.B.\u201d. Co jest w nim tak charakterystyczne? Pochodzi z niego jedna z najwa\u017cniejszych sol\u00f3wek zagranych na basie. Dalej s\u0142yszymy \u015bwietn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 wszystkich instrument\u00f3w. Dlatego do dzi\u015b mimo, \u017ce min\u0119\u0142o 55 lat jest wci\u0105\u017c taki \u201e\u017cywy\u201d. Tekst stanowi odwr\u00f3cenie biblijnego przekazu. W tym utworze diabe\u0142 nawraca si\u0119 dzi\u0119ki mi\u0142o\u015bci do cz\u0142owieka. Istotne jest te\u017c zako\u0144czenie utworu. Taki spos\u00f3b z zap\u0119tlaniem riffu, rozlewaniem d\u017awi\u0119ku po talerzach jest dzisiaj bardzo typowy dla rockowych i metalowych kapel. Wtedy by\u0142 do\u015b\u0107 nowoczesny. \u00d3wczesne zespo\u0142y ko\u0144czy\u0142y zazwyczaj prostym \u201eci\u0119ciem\u201d. To by\u0142o takie \u201erytualne domkni\u0119cie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Wiele mo\u017cna jeszcze napisa\u0107 o tym albumie. To kawa\u0142 historii. Nie chodzi jedynie o sam\u0105 jego zawarto\u015b\u0107, ok\u0142adk\u0119, czy to, jak bardzo zapisa\u0142 si\u0119 w historii muzyki.<\/p>\n\n\n\n

Wcze\u015bniejsza droga muzyk\u00f3w Black Sabbath do jego nagrania, powstawanie piosenek to materia\u0142 na nie jeden artyku\u0142, a nawet by\u0107 mo\u017ce na ksi\u0105\u017ck\u0119. Ja jednak mog\u0119 tylko was zach\u0119ci\u0107 do zaznajomienia si\u0119 z wydawnictwem, w przypadku niekt\u00f3rych, do przypomnienia sobie tej ikony.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eZaraz po powrocie ze Szwajcarii Jim Simpson (\u00f3wczesny menad\u017cer zespo\u0142u – przyp. aut.) chcia\u0142 si\u0119 z nami spotka\u0107\u2026 Si\u0119gn\u0105\u0142 do<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1311,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-1310","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura"],"aioseo_notices":[],"magazineBlocksPostFeaturedMedia":{"thumbnail":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-150x150.jpg","medium":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-300x251.jpg","medium_large":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-768x644.jpg","large":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post.jpg","1536x1536":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post.jpg","2048x2048":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post.jpg","colormag-highlighted-post":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-392x272.jpg","colormag-featured-post-medium":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-390x205.jpg","colormag-featured-post-small":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-130x90.jpg","colormag-featured-image":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-800x445.jpg","colormag-default-news":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-150x150.jpg","colormag-featured-image-large":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-940x600.jpg","colormag-elementor-block-extra-large-thumbnail":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-940x480.jpg","colormag-elementor-grid-large-thumbnail":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-600x417.jpg","colormag-elementor-grid-small-thumbnail":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-285x450.jpg","colormag-elementor-grid-medium-large-thumbnail":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-575x198.jpg"},"magazineBlocksPostAuthor":{"name":"admin","avatar":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e0948ef609821524c2b7f16a8dd4fa89aa3a0f2bd277679046985e4098e92581?s=96&d=mm&r=g"},"magazineBlocksPostCommentsNumber":"0","magazineBlocksPostExcerpt":"\u201eZaraz po powrocie ze Szwajcarii Jim Simpson (\u00f3wczesny menad\u017cer zespo\u0142u – przyp. aut.) chcia\u0142 si\u0119 z nami spotka\u0107\u2026 Si\u0119gn\u0105\u0142 do","magazineBlocksPostCategories":["Kultura"],"magazineBlocksPostViewCount":68,"magazineBlocksPostReadTime":5,"magazine_blocks_featured_image_url":{"full":["https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post.jpg",940,788,false],"medium":["https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-300x251.jpg",300,251,true],"thumbnail":["https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Red-and-Cream-Typographic-Hijab-Fashion-Style-Facebook-Post-150x150.jpg",150,150,true]},"magazine_blocks_author":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/index.php\/author\/admin\/"},"magazine_blocks_comment":0,"magazine_blocks_author_image":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e0948ef609821524c2b7f16a8dd4fa89aa3a0f2bd277679046985e4098e92581?s=96&d=mm&r=g","magazine_blocks_category":"Kultura<\/a>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1310"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1312,"href":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1310\/revisions\/1312"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1311"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/podwroclawskie.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}