Perfect, inne wspaniałe zespoły oraz plany na przyszłość. Jacek Krzaklewski – wywiad
Jakub Wojtowicz: Muzyka w Pana życiu obecna jest już od dzieciństwa. Z tego, co wiem, pierwszy zespół założył Pan już jako nastolatek. Ponoć już wtedy były jakieś pierwsze sukcesy. Jak Pan wspomina ten okres?
Jacek Krzaklewski: (śmiech) No tak, pierwszy zespół założyłem z kolegą z podwórka w wieku pięciu lat. Już w dzieciństwie zaczęliśmy słuchać muzyki rockowej. Byliśmy zakręceni na jej punkcie. Wówczas była ona zakazana ze względu na to, że pochodziła z Zachodu. Nie nadawano jej w radiu, nie można było kupić tego typu płyt. Słuchaliśmy jej z zachodniego, oczywiście nielegalnego radia, którego sygnał był nadawany ze statku krążącego wokół Wielkiej Brytanii (pewnie chodzi o Caroline przyp. red.). Puszczano tam The Beatles, The Rolling Stones. Słuchaliśmy tego namiętnie. Próbowaliśmy również grać. Ponieważ nie było w sklepach gitar, to graliśmy na pianinie na cztery ręce (śmiech). W wieku trzynastu, czternastu lat założyliśmy taki już „poważniejszy” zespół. Zaczęliśmy grywać w domu kultury, gdzie był sprzęt, w tym gitary, a do tego wzmacniacze. Wygraliśmy nawet przegląd amatorskich zespołów zorganizowany na 50-lecie rewolucji październikowej (śmiech). Nagrodą była możliwość nagrywania oraz wystąpienia w audycji Radia Wrocław. Kiedy wystąpiliśmy w audycji, ja poszedłem tam z mikrofonem i nagrałem to na taśmie. Mam ją do dzisiaj. No, ciekawe czasy.
Jakub Wojtowicz: A jak by Pan ocenił jakość sprzętu, na którym Pan grał w tym domu kultury?
Jacek Krzaklewski: To były czeskie Jolany, a wzmacniacze pochodziły z Niemiec. Nie pamiętam już ich nazwy. Dało się na tym grać. Jak na owe czasy, sprzęt był niezłej jakości.
Jakub Wojtowicz: Czy w Pana rodzinie były jakieś tradycje muzyczne, czy Pan to zapoczątkował?
Jacek Krzaklewski: W mojej rodzinie praktycznie wszyscy byli muzykami. Mój ojciec był z zawodu lekarzem, ale grał również na pianinie. Grał każdego dnia. Jego wujek również był pianistą. Moja mama także potrafiła grać. Kiedy miałem pięć lat, wysłali mnie na lekcje gry na pianinie. Uczyła mnie pianistka mieszkająca z nami po sąsiedzku. Pamiętam, że kiedy popełniałem błędy, to dostawałem od niej linijką po palcach (śmiech). Wytrzymałem dwa, może trzy miesiące. Jak wiadomo, bardziej interesowała mnie gitara, a nie „jakieś pianino” (śmiech).
Jakub Wojtowicz: No, jest Pan znany jako gitarzysta, ale grał Pan także na perkusji w zespole Pakt…
Jacek Krzaklewski: No tak, to było w zasadzie niezaplanowane. Kiedyś poszedłem na próbę do kolegów grających w tym zespole. W pewnym momencie mówią do mnie „Jacek, siądź za perkusją, bo nasz perkusista nie przyszedł”. Ja na to „No, ale ja nie jestem perkusistą”. Nie ustępowali. Było „Siadaj” i koniec. Usiadłem i tak też zostałem na parę lat. Zagrałem z nimi jako perkusista wiele koncertów. Uczestniczyłem w nagraniach w Radiu Wrocław, w lokalnej telewizji. Było tego bardzo dużo. Do dziś mam płyty z tego okresu, tak zwane „czwórki” (prawdopodobnie chodzi o magnetofon czterośladowy przyp. red.). Nie powiedziałbym jednak, że kiedykolwiek byłem zawodowym perkusistą w pełnym znaczeniu tego słowa. Solówki na perkusji bym nie zagrał. Nie mam takiej typowej dla perkusistów kondycji. Jednak z groovem radziłem sobie dobrze. Jako gitarzysta niejednokrotnie do nich grałem. Byłem z nimi osłuchany. Specyficzny był zestaw na którym grałem. Reszta zestawu była niższa od werbla i nie dało się nic z tym zrobić. Trzeba było trochę się nagimnastykować. Wszystko zmieniło się po występie na Festiwalu w Opolu w 1969 roku. Zagraliśmy tam jeden utwór. Wówczas zespół Breakout przywiózł z Holandii wzmacniacze Marshalla oraz perkusję firmy Ludwig. Wszyscy muzycy występujący na Festiwalu mieli możliwość zagrania wówczas na tym sprzęcie. Pamiętam, jak ćwiczyłem na tym zestawie za kulisami. To był dla mnie szok. Pierwszy raz widziałem taki instrument. Coś niesamowitego. W Polsce nie było wówczas takiego sprzętu.
Jakub Wojtowicz: Czy później też zdarzało się Panu tak „nieoficjalnie” grać na perkusji?
Jacek Krzaklewski: Nie, nie. Nie miałem okazji ponieważ w 1971 roku rodzina wysłała mnie do Australii, do Sydney. Mieszkali tam dwaj bracia mojej mamy. Walczyli pod Monte Cassino i nie wrócili do Polski. Gdyby wrócili, to mogliby trafić do więzienia. W Australii mieszkałem przez cztery lata. Choć przyznam, że Sydney to bardzo ładne miasto, to jest tam tylko jedna pora roku – lato. Był to dla mnie pewien szok. Drugi powód, dlaczego zdecydowałem się wrócić, to moja pasja do muzyki. W Sydney branża muzyczna była nie dość, że zamknięta, to jeszcze bardzo mała. Dla porównania, we Wrocławiu było bardzo dużo różnych klubów muzycznych. Z każdym z nich były związane na stałe po dwa, trzy zespoły. Z wieloma z tych muzyków do dziś utrzymuję kontakt. Za to z Sydney przywiozłem gitarę – Gibsona Les Paula. W Polsce nieosiągalna. Wtedy była warta mniej więcej roczną pensję przeciętnego Polaka. Potem wymieniłem ją zresztą w Finlandii na innego Les Paula. Kiedy wróciłem z Australii do Polski, zacząłem ponownie grać w różnych zespołach – na przykład w zespole Test z Darkiem Kozakiewiczem. Oczywiście, zespół ten nie grał długo. Był aktywny około dwa lata. Został rozwiązany z powodu odejścia wokalisty – Wojtka Gąssowskiego. Teraz, jak wiadomo nadal gram w zespole Perfect. Już od 37 lat.
Jakub Wojtowicz: Jednak jeśli Pan pozwoli, chciałbym wrócić na chwilę do zespołu Romuald i Roman. Kultowy zespół. Jednak często zmieniał się w nim skład…
Jacek Krzaklewski: No tak, rotacji było sporo. Później, po wielu latach ukazała się składanka z utworami zespołu, na których ja także gram (chodzi o serię „Z Archiwum Polskiego Radia” przyp. red). Było dużo więcej tych zespołów. Z bardziej znanych na pewno bym wymienił zespół Banda i Wanda. To było już w latach 80. Graliśmy w znakomitym składzie.
Jakub Wojtowicz: Co więcej, można powiedzieć, że był Pan w składzie zespołu w jego złotym okresie. Wtedy powstało najwięcej hitów: „Nie będę Julią”, „Kochaj mnie miły”, czy wreszcie „Hi-Fi”. Utwór, który później dostał drugie życie wraz z rozwojem muzyki elektronicznej. Jak Pan wspomina ten okres?
Jacek Krzaklewski: No tak, to był bardzo dobry zespół, w którym grali Marek Raduli – znakomity gitarzysta po dziś dzień, Henryk Baran na basie, na perkusji Andrzej Tylec – rewelacyjny muzyk wcześniej związany z zespołem Romuald i Roman. Nigdy nie grałem z lepszym perkusistą. Na koniec oczywiście Wanda Kwietniewska na wokalu. Bardzo fajny okres w moim życiu.
Jakub Wojtowicz: Przejdźmy do zespołu Perfect. Tak, jak Pan już powiedział, zaczęło się w 1989 roku. Niedługo później wyruszyliście w trasę po Stanach Zjednoczonych. Słyszałem, że graliście na przykład w legendarnym nowojorskim klubie CBGB, gdzie popularność zdobyły legendy jak Ramones czy Talking Heads.
Jacek Krzaklewski: No tak, niestety tego klubu już nie ma. Dodam przy okazji, że tam także zaczynał zespół The Police. Wyjątkowe miejsce. Z wyglądu bardzo mi przypominał inny legendarny wrocławski klub – Rura. Z tą inicjatywą wyszła pewna amerykańska agencja. Mieliśmy także miejscowego producenta, który próbował na nowo przearanżować starsze utwory zespołu Perfect (śmiech). Pamiętam, jak przed koncertem sami chodziliśmy po Nowym Jorku i wieszaliśmy plakaty reklamujące koncert. Co jasne, w Ameryce byliśmy nieznani. Adresowaliśmy je przede wszystkim do Polonii. Przyszło bardzo dużo osób. To było prawdziwe szaleństwo. Pamiętam, jak bardzo byliśmy podekscytowani po koncercie. Niestety nie na długo, bo potem przyszły rozliczenia i dostaliśmy piętnaście dolarów do rozdzielenia na cały zespół… Spojrzeliśmy na siebie i zdecydowaliśmy się przekazać te pieniądze dla klubu. Nie było jak tego rozdzielić. W innych klubach stawki były niestety podobne. Rekordowo zagraliśmy za trzydzieści pięć dolarów. To dlatego szybko wróciliśmy do Polski. Nie sposób było przeżyć za tak niskie płace. Przy życiu wtedy trzymał nas jeden, jedyny polonijny klub, który płacił normalne stawki.
Jakub Wojtowicz: Czyli „amerykański sen” kontra rzeczywistość. Jak sobie wyobrażaliście Waszą karierę w Ameryce przed podróżą? Wierzyliście w „amerykański sen”? W końcu wcześniej mieszkaliście w komunistycznym kraju.
Jacek Krzaklewski: No, prawdę mówiąc rok 1989 to już był koniec komunizmu. Wtedy już wojska radzieckie zaczęły opuszczać Polskę. Sam byłem tego świadkiem. Wrocław był otoczony wojskowymi koszarami. Ja wtedy mieszkałem na Krzykach blisko tych koszarów. Pamiętam, jak kiedyś odwiedziliśmy rejony, gdzie mieszkała radziecka generalicja. Wszystko pozabierali ze sobą. A co do Ameryki. Te płace, to było jedno. Amerykanie też przede wszystkim mają bardzo małą wiedzę na temat innych krajów. Kiedy z nimi rozmawialiśmy, nie wiedzieli co to jest Polska. My mówimy „We are from Poland”, oni: „What’s Holland?”. Takie to były z nimi rozmowy. Pamiętam, jak oglądaliśmy w Ameryce odpowiednik naszego ówczesnego Dziennika Telewizyjnego i jakieś 98% informacji dotyczyło Ameryki.
Jakub Wojtowicz: Po trasie w Stanach Zjednoczonych Perfect ponownie zawiesił działalność. Proszę przypomnieć, w jakich okolicznościach Pan wrócił później do zespołu.
Jacek Krzaklewski: Na początku lat dziewięćdziesiątych, jak się potem okazało, już na stałe zastąpiłem Andrzeja Urnego. Mówiąc wprost, miał on problemy z alkoholem. To też przyczyniło się do jego późniejszej śmierci. Alkohol to jednak trucizna. Nie wszyscy zdają sobie z tego sprawę i wielu moich kolegów – muzyków z powodu nałogu odeszło już z tego świata. W dużym skrócie, to w takich okolicznościach wróciłem do zespołu Perfect i nadal jestem…
Jakub Wojtowicz: Skoro użył już Pan słowa „jestem”, czas porozmawiać o tak zatytułowanym albumie. Z tego, co czytałem, dobrze Pan wspomina jego powstawanie. To z jednej strony hardrockowy album z utworami jak „Nie daj się zabić”, a z drugiej, z balladami jak hitowa „Kołysanka dla nieznajomej”. Ciekawostka, to najpopularniejszy utwór zespołu na Spotify.
Jacek Krzaklewski: No tak, to było takie przebudzenie zespołu już bez Zbigniewa Hołdysa. Nikt z nas nie chciał już z nim grać, bo on co dwa lata rozwiązywał zespół. To był bardzo intensywny okres. Pracowaliśmy nad płytą przez prawie rok. Próby były w każdym tygodniu. Do domu przyjeżdżałem tylko w weekendy. Długo aranżowaliśmy te utwory. Opłaciło się, bo powstał z tego album „Jestem”, który według mnie jest jednym z najlepszych w całej historii zespołu. Zawdzięczamy to wspaniałym muzykom: Ryszardowi Sygitowiczowi, Andrzejowi Nowickiemu czy nieżyjącemu już Piotrowi Szkudelskiemu.
Jakub Wojtowicz: Trzeba zwrócić uwagę również na teksty, które znalazły się na albumie. Dużo mówią o czasach, w których powstał. Na przykład piosenka „Oddech Rosji”…
Jacek Krzaklewski: Dokładnie tak. Teksty wiadomo kto pisał – Bogdan Olewicz. Rewelacyjny tekściarz i to po dziś dzień.
Jakub Wojtowicz: Ciekawe jest też to, jak to się zaczęło u Bogdana Olewicza. To anglista, który swój warsztat kształtował tłumacząc anglojęzyczne piosenki.
Jacek Krzaklewski: Dobrze, że Pan o tym wspomniał. Bo właśnie kiedy graliśmy w Stanach, to te teksty były śpiewane także po angielsku. Zawdzięczaliśmy to Bogdanowi.
Jakub Wojtowicz: Następnym Waszym albumem był „Geny”. Czytałem wspomnienia Piotra Szkudelskiego na temat nagrań do tego albumu. Bardzo źle to wspominał. Ponoć nagrywaliście w jakimś małym studiu na warszawskiej Pradze. Nie mogliście się pomieścić, a planowaliście go nagrać „na setkę”. A co do opinii reszty członków na temat płyty… No, część z Was nie była zadowolona. A Pan?
Jacek Krzaklewski: Nie. Akurat ja bym nie powiedział, że to były jakieś złe warunki. Często tak jest, że w studiu nagrywa się instrumenty osobno albo potem dogrywa kolejne partie do utworu. Były oczywiście plany, żeby nagrać go na setkę, ale uważam, że finalnie wyszedł dobry album.
Jakub Wojtowicz: W końcu z tej płyty pochodzi utwór „Niepokonani”. Można powiedzieć, że Perfect wtedy znów stał się wielki. Zauważyłem, że na większości Waszych albumów znajdują się absolutne hity. Jak to robiliście? Czy wy nagrywaliście i pisaliście te utwory tak specjalnie spodziewając się, że staną się hitami, czy bardziej to zasługa mediów i ogólnie promocji?
Jacek Krzaklewski: Może zacznę od „Niepokonanych”. Kiedy nagrywaliśmy ten utwór, ja mieszkałem u Karakuła (Andrzeja Nowickiego – ówczesnego basisty przyp. red.). Próbowaliśmy razem aranżować ten utwór. Mieliśmy bardzo dużo pomysłów i wyszło nam brzmienie, z którego jestem szczerze dumny. Tekst utworu też zrobił swoje. To dlatego był promowany. Do dzisiaj, kiedy go gramy publiczność szaleje i to pomimo, że nie ma z nami już Markowskiego. Niestety, jak wiadomo musiał zrezygnować z powodów zdrowotnych. Jednak Łukasz Drapała bardzo dobrze go zastępuje. Umie prowadzić koncerty, podtrzymuje kontakt z publicznością.
Jakub Wojtowicz: Potem nadeszły albumy „Śmigło” i „Schody”. Wtedy Sygitowicza zastąpił Dariusz Kozakiewicz. Słychać, że Kozakiewicz wniósł do brzmienia zespołu tę swoją rockową surowość i dłuższe solówki. Jednak przy „Śmigle” był z nimi mały problem…
Jacek Krzaklewski: (śmiech) No tak. Kiedyś jechaliśmy na któryś koncert. Zadzwonił do nas dziennikarz z którejś stacji radiowej. Zasygnalizował, że chcą puszczać na antenie utwory z najnowszej płyty, ale skrócą je o solówkę, bo inaczej będą za długie. No to im podziękowaliśmy. Po prostu, niektórych dziennikarzy nie obchodzi, że utwór to jest konkretna kompozycja. Solówki też mają swoją funkcję. Rozgłośnie cały czas patrzą na długość utworu. Zauważyłem też tę patologię w dzisiejszych rozgłośniach. No, dlaczego cały czas grają te same amerykańskie utwory?
Jakub Wojtowicz: To jest też szerszy temat i właśnie dlatego w latach 90. Zespoły popularne w latach 80. zaczynały mieć problemy. Było coraz więcej rozgłośni i coraz większa konkurencja.
Jacek Krzaklewski: Wtedy też na polski rynek zaczęły wchodzić te wielkie amerykańskie firmy. Firmy, które chciały przede wszystkim promować swoich, a nie polskich artystów. Przez to dzisiaj czasami wręcz zapominam, że jestem w Polsce, bo w radiu nieustannie mamy amerykańską muzykę.
Jakub Wojtowicz: Perfect z Grzegorzem Markowskim w składzie występował do 2020 roku. No, ale po jego rozpadzie mieliście, co robić. Grał Pan w zespole Medusa, nagrał Pan instrumentalny album solowy. Czy dzisiaj, po powrocie do Perfect jest czas i przestrzeń na podobne projekty?
Jacek Krzaklewski: Bardzo mało. Zespół Perfect & Łukasz Drapała gra bardzo dużo koncertów. Cały czas jesteśmy w trasie. Po prostu Perfect (śmiech).
Jakub Wojtowicz: W tym roku ukazały się dwa nowe single „Liczba Pi” oraz „Parodia końca świata”. Czy może Pan coś zdradzić na temat nadchodzącej płyty?
Jacek Krzaklewski: Cały czas trwają prace nad resztą utworów. Tak, jak mówiłem, teraz gramy bardzo dużo koncertów i nie było kiedy usiąść i popracować nad nowym materiałem. Być może teraz, kiedy mamy jesień będziemy mieć więcej czasu na pracę nad nowym albumem.
Jakub Wojtowicz: Nowi muzycy – Łukasz Drapała oraz Krzysztof Patocki mieli niełatwe zadanie. Musieli zastąpić Grzegorza Markowskiego i Piotra Szkudelskiego. Jak się układa współpraca?
Jacek Krzaklewski: Znakomicie. Krzysztof jest bardzo dobrym perkusistą. Co do Łukasza, powtórzę, że jest naprawdę świetnym wokalistą, ma charyzmę. Posiada wszystkie te cechy, których byśmy oczekiwali. I zgadzam się, miał niełatwe zadanie, ale niestety Grzesiek musiał się wycofać. Nie dałby już rady zaśpiewać całego koncertu ze względu na stan zdrowia. Niestety czas nie stoi w miejscu…
Jakub Wojtowicz: No ale w drodze wyjątku zagraliście po pandemii jeszcze jeden koncert z Markowskim w składzie. Powodem była chęć upamiętnienia Waszego wieloletniego współpracownika…
Jacek Krzaklewski: Tak. Z Markowskim to było tak, że pod koniec 2019 roku ogłosił on zakończenie kariery. Przed pandemią planowaliśmy jeszcze parę wspólnych koncertów w 2020 roku. Zdążyliśmy zagrać tylko dwa pożegnalne koncerty – w Warszawie i w Krakowie. Resztę planów pokrzyżowała nam pandemia. Parę lat później zmarł nasz wieloletni realizator dźwięku – Jurek Oliwa. Współpracował z nami przez około trzydzieści lat. W hołdzie Jurkowi zagraliśmy koncert w Krakowie (koncert charytatywny przyp. red.) w 2023 roku. To był nasz ostatni koncert z Markowskim.
Rozmawiał Jakub Wojtowicz
Fot. Wiktor Franko
